Thursday, 19 March 2026

हिंदी मुहावरे

हिंदी मुहावरे: अर्थ और वाक्य प्रयोग

क्रममुहावराअर्थवाक्य प्रयोग
1अंगूठा दिखानासमय पर धोखा देनाजब मैंने मदद मांगी, तो सोहन ने मुझे अंगूठा दिखा दिया।
2अक्ल का दुश्मनमूर्ख व्यक्तितुम तो निरा अक्ल के दुश्मन हो, इतना आसान काम भी बिगाड़ दिया।
3अपने मुँह मियाँ मिट्ठू बननाअपनी प्रशंसा स्वयं करनाअच्छे लोगों को अपने मुँह मियाँ मिट्ठू बनना शोभा नहीं देता।
4आसमान सिर पर उठानाबहुत शोर करनाअध्यापक के कक्षा से बाहर जाते ही बच्चों ने आसमान सिर पर उठा लिया
5ईंट से ईंट बजानापूरी तरह नष्ट कर देनाभारतीय सेना ने दुश्मन की ईंट से ईंट बजा दी
6ईद का चाँद होनाबहुत दिनों बाद दिखाई देनाभाई तुम तो ईद का चाँद हो गए हो, कभी मिलते ही नहीं।
7उँगली पर नचानावश में करनावह अपनी पत्नी को अपनी उँगली पर नचाता है।
8कमर कसनातैयार होनापरीक्षा पास आ रही है, अब पढ़ाई के लिए कमर कस लो
9कलेजे पर साँप लोटनाईर्ष्या होनापड़ोसी की नई कार देखकर रमेश के कलेजे पर साँप लोटने लगे।
10खून का घूँट पीनागुस्सा सह लेनाअपमान सहकर भी वह खून का घूँट पीकर रह गया।
11गागर में सागर भरनाथोड़े शब्दों में बहुत कुछ कहनाबिहारी के दोहे गागर में सागर भरने के समान हैं।
12घी के दिए जलानाबहुत खुशियाँ मनानाराम के वनवास से लौटने पर अयोध्यावासियों ने घी के दिए जलाए
13दाँत खट्टे करनाबुरी तरह हरानाशिवाजी ने मुगलों के दाँत खट्टे कर दिए थे।
14दाल न गलनासफल न होनायहाँ तुम्हारी चतुराई की दाल नहीं गलेगी
15नाक में दम करनाबहुत परेशान करनामोहल्ले के शरारती बच्चों ने सबकी नाक में दम कर रखा है।
16नौ दो ग्यारह होनाभाग जानापुलिस को देखते ही चोर नौ दो ग्यारह हो गया।
17पीठ थपथपानाशाबाशी देनाकक्षा में प्रथम आने पर पिताजी ने मेरी पीठ थपथपाई
18पापड़ बेलनाबहुत संघर्ष करनानौकरी पाने के लिए उसे बहुत पापड़ बेलने पड़े।
19मुँह में पानी आनालालच आनारसगुल्ले देखकर बच्चों के मुँह में पानी आ गया।
20लोहे के चने चबानाबहुत कठिन काम करनाएवरेस्ट की चढ़ाई करना लोहे के चने चबाने जैसा है।
21हवा से बातें करनाबहुत तेज दौड़नामहाराणा प्रताप का चेतक हवा से बातें करता था।
22हाथ मलनापछतानासमय निकल जाने पर लोग अक्सर हाथ मलते रह जाते हैं।
23श्री गणेश करनाशुरुआत करनाआज हमने अपनी नई दुकान का श्री गणेश किया है।
24लाल-पीला होनाबहुत गुस्सा होनानौकर से शीशा टूटने पर मालिक लाल-पीला हो गया।
25आँखों का ताराबहुत प्याराछोटा बच्चा अपनी माँ की आँखों का तारा होता है।

લિવિંગ સર્ટિફિકેટનો નવો નમુનો



 

Tuesday, 17 March 2026

विशेषण के प्रकार




H824.03 विशेषण के प्रकार को समझते हैं।

विशेषण (Adjectives) वे शब्द होते हैं जो किसी संज्ञा या सर्वनाम की विशेषता, गुण, दोष, संख्या या परिमाण बताते हैं। मुख्य रूप से विशेषण के चार प्रकार होते हैं: गुणवाचक, संख्यावाचक, परिमाणवाचक और सार्वनामिक।
आपकी प्रैक्टिस के लिए यहाँ 20 वाक्य
दिए गए हैं। 
  1. राम एक इमानदार लड़का है।
  2. मेज पर चार पुस्तकें रखी हैं।
  3. मुझे थोड़ा पानी चाहिए।
  4. वह घर मेरा है।
  5. बगीचे में लाल गुलाब खिले हैं।
  6. कक्षा में कुछ छात्र अनुपस्थित हैं।
  7. कमीज के लिए दो मीटर कपड़ा लगेगा।
  8. यह किताब बहुत रोचक है।
  9. लोमड़ी बहुत चालाक थी।
  10. मैदान में दस खिलाड़ी खेल रहे हैं।
  11. गिलास में बहुत दूध है।
  12. कौन आदमी बाहर खड़ा है?
  13. हिमालय एक ऊँचा पर्वत है।
  14. मेरे पास कई खिलौने हैं।
  15. डिब्बे में एक किलो चीनी है।
  16. वे बच्चे खेल रहे हैं।
  17. करेला कड़वा होता है।
  18. टोकरी में पाँच आम हैं।
  19. मुझे ज्यादा काम करना है।
  20. ऐसा आदमी मैंने नहीं देखा।
☆☆☆ જવાબ ☆☆☆
क्रमविशेषण शब्दविशेषण का प्रकार
1इमानदारगुणवाचक विशेषण
2चारसंख्यावाचक विशेषण (निश्चित)
3थोड़ापरिमाणवाचक विशेषण (अनिश्चित)
4वहसार्वनामिक विशेषण
5लालगुणवाचक विशेषण
6कुछसंख्यावाचक विशेषण (अनिश्चित)
7दो मीटरपरिमाणवाचक विशेषण (निश्चित)
8यहसार्वनामिक विशेषण
9चालाकगुणवाचक विशेषण
10दससंख्यावाचक विशेषण (निश्चित)
11बहुतपरिमाणवाचक विशेषण (अनिश्चित)
12कौनसार्वनामिक विशेषण (प्रश्नवाचक)
13ऊँचागुणवाचक विशेषण
14कईसंख्यावाचक विशेषण (अनिश्चित)
15एक किलोपरिमाणवाचक विशेषण (निश्चित)
16वेसार्वनामिक विशेषण
17कड़वागुणवाचक विशेषण
18पाँचसंख्यावाचक विशेषण (निश्चित)
19ज्यादापरिमाणवाचक विशेषण (अनिश्चित)
20ऐसासार्वनामिक विशेषण

Wednesday, 11 February 2026

ગુજરાતી રૂઢિ પ્રયોગ

          ●● ૫૦ ગુજરાતી રૂઢિપ્રયોગો ●● 


  1. આકાશ-પાતાળ એક કરવા – ખૂબ જ સખત મહેનત કરવી.
  2. આંખ આડા કાન કરવા – વાતને અનદેખી કરવી (ધ્યાન ન આપવું).
  3. આંખ ઉઘડવી – સાચી પરિસ્થિતિનું ભાન થવું.
  4. આંખ રાતી કરવી – ખૂબ ગુસ્સે થવું.
  5. ઉભી પૂંછડીએ ભાગવું – ખૂબ જ ડરીને નાસી જવું.
  6. એક ના બે ન થવું – પોતાની વાત પર મક્કમ રહેવું.
  7. કચ્છડો વાળવો – કામ પૂરું કરવું (અથવા હાર માનવી).
  8. કડવા ઘૂંટડા ગળવા – અપમાન સહન કરી લેવું.
  9. કમર કસવી – હિંમત ભેગી કરી તૈયાર થવું.
  10. કાન ભંભેરવા – કોઈની વિરુદ્ધ ચઢામણી કરવી.
  11. કાપો તો લોહી ન નીકળે – ખૂબ જ ડરી જવું કે સ્તબ્ધ થઈ જવું.
  12. કાળજું કોરી ખાવું – સતત દુઃખ આપવું.
  13. ખભેખભા મિલાવવા – સાથ સહકાર આપવો.
  14. ખાંડાની ધારે ચાલવું – મુશ્કેલ માર્ગે ચાલવું.
  15. ગળથૂથીમાં મળવું – જન્મજાત સંસ્કાર હોવા.
  16. ઘી-કેળા હોવા – ખૂબ જ ફાયદો કે જાહોજલાલી હોવી.
  17. ઘોડા ગઢવા – મનમાં યોજનાઓ બનાવવી.
  18. ચકિત થઈ જવું – નવાઈ પામવું.
  19. ચોરને ચોટલી હાથમાં આવવી – પકડાઈ જવું.
  20. છાતી ગજગજ ફૂલવી – ખૂબ જ ગર્વ થવો.
  21. જીવ તાળવે ચોંટવો – ભારે આફત આવવી અથવા ચિંતા થવી.
  22. જીવના જોખમે – ખૂબ જ જોખમ ઉઠાવીને.
  23. ઝેરના પારખા ન હોય – ખરાબ વસ્તુને અજમાવાય નહીં.
  24. ડોકું ધૂણાવવું – સંમતિ આપવી.
  25. તલપાપડ થઈ રહેવું – ખૂબ જ આતુર હોવું.
  26. તારા ગણવા – આખી રાત જાગતા વિતાવવી.
  27. તડકી-છાંયડી જોવી – જીવનમાં સુખ-દુઃખ અનુભવવા.
  28. થરથર ધ્રૂજવું – ખૂબ જ ડરી જવું.
  29. દહાડો વળવો – સફળતા મળવી.
  30. દાળ ન ગળવી – યુક્તિ સફળ ન થવી.
  31. દિલ જીતી લેવું – પ્રિય થઈ જવું.
  32. ધૂળમાં મેળવવું – નાશ કરવો કે બગાડવું.
  33. નજર ફેરવવી – જોવાની દ્રષ્ટિ બદલવી.
  34. નાકે દમ આવવો – ખૂબ જ હેરાન થવું.
  35. નામ રાખવું – કીર્તિ મેળવવી.
  36. પગ ધોઈને પીવા – ખૂબ માન આપવું.
  37. પાણીમાં બેસવું – નિષ્ફળ જવું.
  38. પાયા નાખવા – શરૂઆત કરવી.
  39. પેટમાં ફાળ પડવી – ડર લાગવો.
  40. બાજી બગડવી – બનેલી વાત બગડી જવી.
  41. બાવડાના બળે – જાત મહેનતથી.
  42. બે પાંદડે થવું – આર્થિક સ્થિતિ સારી થવી.
  43. મનમાં ગાંઠ વાળવી – નિશ્ચય કરવો.
  44. મોંમાં આંગળા નાખવા – ખૂબ આશ્ચર્ય પામવું.
  45. રાતાપાણીએ રડવું – ખૂબ પસ્તાવો કરવો.
  46. રૂંવાડા ઊભા થઈ જવા – રોમાંચ કે ડરનો અનુભવ થવો.
  47. લોઢાના ચણા ચાવવા – ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ કરવું.
  48. વહાણા વાઈ જવા – સમય વીતી જવો.
  49. સત્યાનાશ વાળવું – બધું જ બરબાદ કરવું.
  50. હૃદય દ્રવી ઉઠવું – ખૂબ દયા આવવી.

Sunday, 28 December 2025

વારલી આર્ટ

 




વારલી ચિત્રકળા દક્ષિણ ગુજરાતમાં અને મહારાષ્ટ્રના પર્વતીય વિસ્તારમાં રહેતા વારલી સમાજના લોકોની પરંપરાગત ચિત્રકળા છે. આદિકાળથી ચાલતી આ ચિત્રકળા દેશ વિદેશમાં પ્રચલિત બની છે. તેઓ લગ્ન જેવા પ્રસંગે કે નવું ઘર બનાવતી વખતે સુશોભન તરીકે આ ચિત્રો ઘરની મુખ્ય દિવાલ પર દોરતા હોય છે. લીંપણ વાળી ભીંત પર ચોખાના લોટ અને ગુંદરમાંથી બનાવવામાં આવેલ સફેદ રંગ વડે દોરવામાં આવે છે. હાલના સમયમાં આધુનિકતાને કારણે ધીરે ધીરે આ પ્રથા લુપ્ત થતી ચાલી છે. ત્યારે આ કળાને જીવંત રાખવા માટે મહિલા પ્રોફેસરે ફાર્મ હાઉસની દિવાલ પર વારલી ચિત્રો બનાવ્યા છે.

વર્તમાન સમયમાં જ્યાં એક તરફ લોકો દરેક ઘરોમાં ઓઇલ પેન્ટ કે વિવિધ સિન્થેટિક કલરનો(Warli art of Gujarat) ઉપયોગ કરે છે

      પૂરો લેખ વાંચવા માટે    👉 અહી ક્લિક કરો