ડિજિટલ ઇન્ડિયા: ચપટીમાં ઓનલાઇન દુનિયા

 આદરણીય શિક્ષકમિત્રો અને મારા વ્હાલા સાથી વિદ્યાર્થીઓ, સૌને મારા સાદર પ્રણામ.

"જે દેશ ક્યારેય ટેકનોલોજીની રાહ જોતો હતો, તે આજે આખી દુનિયાને ડિજિટલ દિશા બતાવી રહ્યો છે."

આજે હું તમારી સમક્ષ **‘ડિજિટલ ઇન્ડિયા: ચપટીમાં ઓનલાઇન દુનિયા’** વિષય પર મારા વિચારો રજૂ કરું છું.

આજે આપણો ભારત દેશ માત્ર બદલાઈ નથી રહ્યો, પરંતુ ટેકનોલોજીની ઝડપે દોડી રહ્યો છે. સ્માર્ટફોન અને સસ્તા ઇન્ટરનેટના આગમનથી આખી દુનિયા આપણી મુઠ્ઠીમાં સમાઈ ગઈ છે. એક જ ક્લિક કે ચપટી વગાડતાં જ સરકારી સેવાઓ, ટ્રેનની ટિકિટ કે દવાઓ ઘરબેઠા મળી રહે છે.

આ ડિજિટલ ક્રાંતિની સૌથી મોટી સિદ્ધિ એટલે **UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ)**. આજે મોટા શોપિંગ મોલથી લઈને શેરીના શાકભાજીની લારી કે ચાની કીટલી સુધી, કાગળના રૂપિયા ગણ્યા વગર માત્ર QR કોડ સ્કેન કરીને રોકડ રહિત વ્યવહાર થઈ જાય છે. વિશ્વમાં સૌથી વધુ ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન કરીને ભારતે આજે એક અજોડ રેકોર્ડ સ્થાપ્યો છે, જે જોઈને વિકસિત દેશો પણ આશ્ચર્યચકિત છે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ આ ડિજિટલ ક્રાંતિ એક વરદાન સાબિત થઈ છે:

**ઓનલાઇન શિક્ષણ: ગામડામાં બેઠેલો વિદ્યાર્થી પણ દેશ-વિદેશના શ્રેષ્ઠ શિક્ષકો પાસેથી મફત કે સામાન્ય ખર્ચે શિક્ષણ મેળવી શકે છે.

**જ્ઞાનનો ભંડાર: લાયબ્રેરી સુધી દોડવાને બદલે યુટ્યુબ, શૈક્ષણિક એપ્સ અને ઈ-બુક્સ દ્વારા ક્ષણભરમાં કોઈપણ વિષય શીખી શકાય છે.

**નવા કૌશલ્યો: કોડિંગ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને નવી ટેકનોલોજી શીખીને દેશના યુવાનો ગ્લોબલ સ્તરે આગળ વધી રહ્યા છે.

જોકે, સ્માર્ટફોન એ બેધારી તલવાર સમાન છે. ડિજિટલ સાધનોનો ઉપયોગ માત્ર રીલ્સ જોવા કે ગેમ રમવા માટે નહીં, પરંતુ આપણા જ્ઞાન અને કૌશલ્યને વધારવા માટે કરવો જોઈએ. સાથે સાથે સાયબર સુરક્ષા પ્રત્યે પણ જાગૃત રહેવું જરૂરી છે.

આવો, આપણે સૌ આધુનિક ટેકનોલોજીનો સકારાત્મક ઉપયોગ કરી ભારતને માત્ર ડિજિટલ જ નહીં, પરંતુ એક સક્ષમ અને આત્મનિર્ભર રાષ્ટ્ર બનાવીએ.

આભાર! જય હિન્દ, ડિજિટલ ઇન્ડિયા!

સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતા (સ્વચ્છ ભારત અભિયાન)

 આદરણીય શિક્ષકગણ અને મારા પ્રિય મિત્રો, આપ સૌને મારા નમસ્કાર.

"જ્યાં સ્વચ્છતાનો વાસ છે, ત્યાં જ પ્રભુતાનો પ્રકાશ છે."

આજે હું તમારી સમક્ષ **‘સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતા અને સ્વચ્છ ભારત અભિયાન’** વિષય પર મારા વિચારો રજૂ કરું છું.

પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીજી હંમેશાં કહેતા કે આઝાદી કરતાં પણ સ્વચ્છતા વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. બાપુના આ સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે ૨ ઓક્ટોબર ૨૦૧૪ના રોજ શરૂ થયેલું **‘સ્વચ્છ ભારત અભિયાન’** આજે વિશ્વનું સૌથી મોટું જન આંદોલન બની ચૂક્યું છે. આ માત્ર સરકારનું કામ નથી, પરંતુ દેશના કરોડો નાગરિકોની ભાગીદારીથી ઊભી થયેલી એક લોકક્રાંતિ છે.

આ અભિયાન થકી ગામેગામ શૌચાલયો બન્યા, ખુલ્લામાં શૌચક્રિયાની પ્રથા બંધ થઈ અને મહિલાઓને સન્માન તથા સુરક્ષા મળ્યા. રસ્તાઓ, રેલવે સ્ટેશનો અને જાહેર સ્થળો સ્વચ્છ બન્યા, જેનાથી દેશમાં બીમારીઓ ઘટી અને લોકોનું સ્વાસ્થ્ય સુધર્યું. સ્વચ્છતા એ માત્ર કચરો સાફ કરવાની ક્રિયા નથી, પરંતુ તંદુરસ્ત અને ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવાની પદ્ધતિ છે.

વિદ્યાર્થી તરીકે આપણે ભારતને સ્વચ્છ અને સુંદર રાખવા આટલું જરૂર કરી શકીએ:

* કચરો ક્યારેય રસ્તા પર કે ખુલ્લામાં ન ફેંકવો, હંમેશાં કચરાપેટીનો જ ઉપયોગ કરવો.

* સૂકો અને ભીનો કચરો અલગ રાખી કચરાના યોગ્ય નિકાલમાં મદદરૂપ થવું.

* પ્લાસ્ટિકની થેલીઓનો ઉપયોગ બંધ કરી કાપડની થેલી વાપરવાની ટેવ પાડવી.

* શાળાના વર્ગખંડ અને ઘરના આંગણાને નિયમિત સાફ રાખવું.

જો ૧૪૦ કરોડ દેશવાસીઓ એવો નિર્ણય કરી લે કે ‘હું કચરો નહીં ફેલાવું’, તો આપણા દેશને વિશ્વનો સૌથી સ્વચ્છ દેશ બનતાં કોઈ રોકી શકશે નહીં. સ્વચ્છતા એ આપણી આદત અને આપણો સંસ્કાર બનવી જોઈએ.

આવો, આપણે સૌ સાથે મળીને ભારત માતાને સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ રાખવાનો સંકલ્પ લઈએ.

જય હિન્દ, સ્વચ્છ ભારત - સ્વસ્થ ભારત!

ટીંપે ટીંપે પાણી બચાવો- વક્તવ્ય

આદરણીય ગુરુજનો અને મારા વ્હાલા મિત્રો, સૌને મારા સાદર પ્રણામ.

"પાણી છે તો કાલ છે, અને જળ એ જ સાચું જીવન છે."

આજે હું તમારી સમક્ષ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વિષય "ટીંપે ટીંપે પાણી બચાવો: સુજલામ સુફલામથી જલ જીવન મિશન"પર મારા વિચારો રજૂ કરવા ઊભો થયો છું.

એક સમય હતો જ્યારે આપણા ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતના ગામડાઓમાં પીવાના પાણી માટે વલખાં મારવાં પડતાં હતાં. માતા-બહેનોને માથે બેડાં મૂકીને માઈલો સુધી ચાલીને પાણી ભરવા જવું પડતું હતું. પરંતુ ગુજરાતે હાર ન માની. જનભાગીદારીથી શરૂ થયેલા ‘સુજલામ સુફલામ જળ અભિયાન’ થકી ગામેગામ ચેકડેમો બન્યા, તળાવો ઊંડાં થયાં અને નર્મદાના નીર નહેરો મારફતે સૂકી ધરતી સુધી પહોંચ્યા. ગુજરાતમાં જળ સંચયનું આ ઉત્તમ મોડલ આખા દેશ માટે પ્રેરણારૂપ બન્યું.

ગુજરાતની આ સફળતા આજે દેશભરમાં ‘જલ જીવન મિશન’બનીને ગુંજી રહી છે. "હર ઘર જલ" સંકલ્પ હેઠળ આજે દેશના ખૂણે-ખૂણે દરેક ઘર સુધી નળ દ્વારા શુદ્ધ અને પૂરતું પીવાનું પાણી પહોંચાડવામાં આવી રહ્યું છે. જે પાણી મેળવવા માટે પહેલાં કલાકો વેડફવા પડતા, તે આજે આંગણે ઉપલબ્ધ બન્યું છે.

પરંતુ મિત્રો, પાણી ઘર સુધી પહોંચી ગયું એટલે આપણું કામ પૂરું નથી થઈ જતું. સાચી જવાબદારી તો હવે શરૂ થાય છે. સરકાર પાઈપલાઈન લાવી શકે છે, પરંતુ પાણીની એક-એક બુંદ બચાવવાનું કામ તો આપણે જ કરવું પડશે.

વિદ્યાર્થી તરીકે આપણે આપણા રોજિંદા જીવનમાં નાની-નાની આદતો બદલીને મોટો ફાળો આપી શકીએ છીએ:

* બ્રશ કરતી વખતે કે હાથ ધોતી વખતે નળ સતત ચાલુ ન રાખવો.

* પીવા માટે ગ્લાસમાં જેટલી તરસ હોય તેટલું જ પાણી લેવું, અડધો ગ્લાસ ઢોળી ન દેવો.

* ઘર કે શાળામાં ટપકતો કોઈ પણ નળ દેખાય તો તરત જ તેને બંધ કરવો અથવા રિપેર કરાવવો.

* ચોમાસામાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવા ‘રેઇન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ’ પદ્ધતિ અપનાવવી.

* ખેતીમાં વધુ પાક અને ઓછા પાણી માટે ટપક સિંચાઈ (ડ્રિપ ઇરિગેશન) જેવી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવું.

પાણી કોઈ ફેક્ટરીમાં બનતું નથી, તે કુદરતની અમૂલ્ય અને મર્યાદિત દેણ છે. જો આપણે આજે પાણીનો વ્યય અટકાવીશું નહીં, તો આવતીકાલનું ભવિષ્ય અંધકારમય બની જશે.

આવો, આજે આપણે સૌ સાથે મળીને દ્રઢ સંકલ્પ કરીએ કે આપણે પાણીનું એક પણ ટીંપું વ્યર્થ નહીં વહેવા દઈએ. પાણી બચાવીશું, તો જ આપણી ધરતી સુજલામ-સુફલામ રહેશે અને માનવજાતનું જીવન સુરક્ષિત રહેશે.

ધન્યવાદ! જય હિન્દ, ભારત માતા કી જય.

પ્રથમ સત્રાંત પરીક્ષા ટાઈમ ટેબલ - 2026-27